Doanh nghiệp mạnh, quốc gia phồn vinh: nhìn từ 3 doanh nghiệp hàng đầu

Sức mạnh quốc gia không chỉ đến từ nền chính trị ổn định, quốc phòng hiện đại hay tài nguyên dồi dào, mà còn được kiến tạo từ những doanh nghiệp coi sự tồn tại của mình gắn liền với vận mệnh đất nước. Đây không phải là mối quan hệ “đóng góp” một chiều, mà là mối quan hệ đồng sinh: quốc gia cần doanh nghiệp trụ cột để tích lũy nội lực, và doanh nghiệp chỉ có thể phát triển bền vững trong một quốc gia đủ mạnh.

Những doanh nghiệp như vậy không chỉ là chủ thể kinh tế. Họ mang trong mình một lý tưởng dài hạn: phát triển để đóng góp vào sự thịnh vượng chung của xã hội.

Doanh nghiệp trụ cột và sứ mệnh phát triển cùng đất nước

Một quốc gia có thể đạt được tăng trưởng trong một giai đoạn nhờ chính sách phù hợp, thị trường thuận lợi hoặc dòng vốn đúng thời điểm. Nhưng để trở nên vững mạnh từ bên trong một cách bền vững – quốc gia đó cần những tổ chức đủ lớn, đủ bền và đủ trách nhiệm để đi cùng lịch sử.

Ranh giới giữa một doanh nghiệp lớn và một doanh nghiệp trụ cột không nằm ở doanh thu hay vốn hóa, mà ở câu hỏi nền tảng mà tổ chức đó tự đặt ra cho mình: nếu chúng tôi không tồn tại, xã hội này sẽ thiếu điều gì? Khi khủng hoảng xảy ra, chúng tôi sẽ rút lui hay ở lại? Và sự thành công của doanh nghiệp liệu có còn ý nghĩa nếu đất nước không phát triển?

Những câu hỏi ấy hiếm khi xuất hiện trong báo cáo thường niên, nhưng lại âm thầm định hình văn hoá doanh nghiệp, chi phối cách ra quyết định và bản lĩnh tổ chức qua thời gian. Doanh nghiệp trụ cột không hình thành từ tham vọng thuần tuý chiếm lĩnh thị trường, mà từ một sứ mệnh vượt lên trên lợi ích ngắn hạn: coi sự phát triển của quốc gia là điều kiện tồn tại của chính mình.

Khi doanh nghiệp mang lý tưởng quốc gia

Những năm 1950, Hàn Quốc còn kiệt quệ sau chiến tranh. Nhưng chỉ vài thập kỷ sau, quốc gia này đã vươn lên mạnh mẽ nhờ các các tập đoàn gia đình (chaebol) trở thành trụ cột của nền công nghiệp. Trong hành trình đó, Samsung – “anh cả” của các chaebol – giữ vai trò trung tâm trong hành trình tạo nên “Kỳ tích sông Hàn”.

Samsung khởi đầu là một công ty chuyên xuất khẩu rau quả và làm mì tôm, sau đó mở rộng sang sản xuất len sợi, báo chí, hóa dầu, chứng khoán. Tuy nhiên sự bứt phá của họ không nằm ở việc đa ngành mà ở cách Ban lãnh đạo Samsung nhìn nhận vai trò của doanh nghiệp đối với tương lai đất nước. Nhà sáng lập Lee Byung-chul nhận ra rằng dệt may hay thực phẩm – những mảng Samsung đang dẫn đầu lúc đó – không thể đưa đất nước trở thành cường quốc. Ông tin rằng chỉ có công nghệ cao mới giúp Hàn Quốc tự lực tự cường.

Trong nhiều thập kỷ, Samsung chấp nhận đầu tư vào những lĩnh vực khó, tốn kém và rủi ro cao như bán dẫn, bất chấp những giai đoạn lợi nhuận chưa rõ ràng. Khi bước chân vào ngành chip năm 1974, cả thế giới cười nhạo vì cho rằng một nước nghèo không thể làm chip. Nhưng chính sự kiên trì theo đuổi mô hình tự chủ trong sản xuất đã đưa Samsung Electronics trở thành nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới.

Samsung có những đóng góp to lớn trong việc đưa Hàn Quốc trở thành “con rồng châu Á”

Đó không đơn thuần là lựa chọn kinh doanh, mà là lựa chọn mang tính vận mệnh. Ngày nay, Samsung không những là doanh nghiệp lớn nhất Hàn Quốc, mà còn là trụ cột công nghệ, trụ cột xuất khẩu và là nơi đào tạo hàng triệu con người có năng lực toàn cầu. Sức mạnh ấy được xây dựng từ một lý tưởng dài hạn, thay vì những chiến thắng ngắn hạn.

Kiên định với Kaizen để vươn lên

Sau Thế chiến II, Nhật Bản bước ra từ đổ nát với nguồn lực hạn chế và một nền công nghiệp gần như phải xây dựng lại từ đầu. Trong bối cảnh đó, Toyota không chọn con đường tăng trưởng nhanh hay chạy theo những cú bứt phá ngắn hạn. Điều họ theo đuổi là một cách làm phản ánh sâu sắc văn hóa Nhật Bản: tôn trọng con người, đề cao kỷ luật và kiên trì tích lũy năng lực qua thời gian. 

Kaizen – “cải tiến liên tục” – không chỉ là một phương pháp quản lý sản xuất, mà là biểu hiện của một quan điểm kinh doanh nhất quán: nỗ lực để ngày hôm nay tốt hơn hôm qua, chứ không phải để chiến thắng bằng những kết quả ngắn hạn.

Tại Toyota, mỗi sai lệch trong sản xuất được xem là cơ hội học hỏi. Mỗi người lao động, từ công nhân tuyến đầu đến quản lý cấp cao, đều có trách nhiệm phát hiện vấn đề và đề xuất cải tiến. Thay vì che giấu sai sót, Toyota khuyến khích dừng lại để sửa tận gốc, coi chất lượng và kỷ luật là nền tảng lâu dài. 

Ở tầng sâu hơn, Kaizen phản ánh tinh thần khiêm nhường trước hiện tại, kiên nhẫn với tương lai và tin vào sức mạnh của sự tích lũy. Chính tinh thần đó giúp Toyota xây dựng một tổ chức có khả năng tự học hỏi, tự điều chỉnh và duy trì sức cạnh tranh trong nhiều thập kỷ.

Kaizen được dịch ra là cải tiến liên tục, “Kai” có nghĩa là thay đổi và “zen” có nghĩa là tốt hơn – tinh thần hiện diện trong mọi chiếc xe Toyota.

Triết lý này đã tạo nên một Toyota không chỉ thành công về mặt thương mại, mà còn trở thành trụ cột của nền công nghiệp Nhật Bản khi hãng vượt qua General Motors (hãng xe từng nắm giữ danh hiệu trong 77 năm) để trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới vào năm 2008.

Doanh nghiệp trụ cột và sức mạnh tích lũy của nền kinh tế Đức

Trong hơn một thế kỷ, Siemens không chỉ phát triển như một tập đoàn công nghệ toàn cầu, mà từng bước trở thành một phần cấu trúc của nền kinh tế Đức. Sự đóng góp của Siemens thể hiện qua khả năng duy trì việc làm công nghiệp chất lượng cao, đầu tư dài hạn vào đổi mới và bồi đắp năng lực kỹ thuật cho quốc gia.

Siemens hiện là một trong những nhà tuyển dụng công nghiệp lớn nhất tại Đức, với hàng chục nghìn kỹ sư, công nhân lành nghề và chuyên gia công nghệ làm việc trong các lĩnh vực nền tảng như điện, tự động hoá, hạ tầng, y tế và công nghiệp số. Song song với đó, Siemens duy trì hệ thống đào tạo nghề quy mô lớn, góp phần nuôi dưỡng lực lượng lao động kỹ thuật – yếu tố then chốt giúp Đức giữ vững vị thế cường quốc công nghiệp số 1 châu Âu. 

Năm 2025, Siemens Energy đầu tư khoảng 220 triệu euro để mở rộng nhà máy sản xuất máy biến áp tại Nuremberg, Đức, tạo ra hàng trăm việc làm mới.

Điểm đáng chú ý là cách Siemens đầu tư cho tương lai. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gay gắt, tập đoàn này vẫn dành nguồn lực lớn cho nghiên cứu, phát triển và xây dựng các trung tâm công nghệ ngay tại Đức, coi năng lực đổi mới là nền tảng cho sức cạnh tranh dài hạn. Siemens không rút lui khỏi các ngành khó hay “chậm lợi nhuận”, mà kiên định ở lại với những lĩnh vực tạo ra giá trị lâu dài cho nền kinh tế.

Nhìn vào các doanh nghiệp trụ cột trên thế giới, có thể thấy một điểm chung rõ ràng: họ đồng hành cùng đất nước trong nhiều năm, tạo nên “xương sống” cho nền kinh tế và góp phần định hình năng lực tự cường của quốc gia.

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên vươn mình, doanh nghiệp đứng trước những câu hỏi: Chúng ta đang xây dựng một công ty thành công, hay một tổ chức có ý nghĩa lâu dài với đất nước? Năng lực cốt lõi của doanh nghiệp có đóng góp vào sức cạnh tranh quốc gia hay không?  Và khi đất nước cần, chúng ta sẽ chọn đứng ở đâu trong dòng chảy chung?

Khi coi sự hùng mạnh của đất nước là một phần trong lý do tồn tại của mình, doanh nghiệp không chỉ tìm cách để tự mình lớn lên, mà còn khát khao đóng góp để quốc gia vươn lên. Việc gắn sứ mệnh, triết lý kinh doanh với tương lai đất nước là nền tảng để hình thành những doanh nghiệp trụ cột và tạo nên sức bật bền bỉ, nội lực lâu dài cho nền kinh tế.